CCTV haberine göre; Gazze’de savaş nedeniyle yerlerinden edilen bazı tarım aileleri, topraklarına dönerek hasar gören arazilerini yeniden kullanıma kazandırmaya ve gıda üretimine devam etmeye başladı.

Ancak yüksek maliyetler, tarım malzemelerinin eksikliği, sulama suyuna erişim ve ağır hasar gören arazilerin yeniden kullanılabilir hale getirilmesi gibi sorunlar üretimin önündeki önemli engeller arasında bulunuyor.

Gazze’nin bazı bölgelerinde, savaş sırasında zarar gören tarım arazilerinde yeniden üretim yapılmaya başlandı. El-Zaitoun Mahallesi’ndeki tarım arazilerinde taze sebzeler yeniden hasat edilirken, bölgedeki aileler topraklarını yeniden işleyerek geçim kaynaklarını geri kazanmaya çalışıyor.

El-Dahdouh ailesi de savaşın ardından topraklarına dönen ailelerden biri oldu. Aile, yerinden edilmelerinin ardından geri döndüklerinde arazilerinin moloz ve enkazla kaplı olduğunu belirterek, tarım yapılabilecek hale getirmek için tüm aile üyelerinin birlikte çalıştığını ifade etti.

Filistinli çiftçi Wajiha Al-Dahdouh, yaşadıkları süreci şu sözlerle anlattı:

“Yerinden edildikten sonra geri döndüğümüzde, arazi moloz ve enkaz yığınlarıyla kaplıydı ve erişimi zordu. Ailedeki herkes çiftçilik için rehabilite etmek için birlikte çalıştı. Neyse ki, sonunda tekrar yetiştirebildik.”

Yaklaşık üç yıllık savaşın Gazze’deki tarım arazilerinin büyük bölümünde hasara yol açtığı veya arazilerin buldozerlerle tahrip edildiği belirtildi. Bu durum, yerlerinden edilen ve yeniden üretime dönmeye çalışan ailelerin önündeki zorlukları artırdı.

Tarım faaliyetlerini yeniden başlatan aileler, yalnızca arazilerin temizlenmesiyle değil, üretim maliyetlerinin yüksekliği ve temel ihtiyaçlara erişim sorunlarıyla da mücadele ediyor.

Filistinli çiftçi Iman Al-Dahdouh, yaşadıkları ekonomik sıkıntıları ve tarımsal üretimde karşılaştıkları sorunları şöyle aktardı:

“Yüksek maliyetler nedeniyle çiftçiliğe yardımcı olmak için işçileri işe alamayız. Sulama ve böcek ilaçları için suyu güvence altına almakta ciddi zorluklarla da karşı karşıyayız. Bizim üzerimizde büyük bir yük oldu.”

El-Dahdouh ailesi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından desteklenen yaklaşık 350 çiftçi aile arasında yer alıyor. Girişim kapsamında toplamda yaklaşık 1.100 ailenin yararlanması bekleniyor.

UNDP Filistin Özel Temsilci Yardımcısı Margunn Indreboe Alshaikh, savaş nedeniyle insanların evlerini terk etmek zorunda kaldığını ve ailelerin Gazze Şeridi’nin orta ve güney bölgelerindeki farklı noktalara defalarca yerleştirildiğini belirtti.

Alshaikh, bölgedeki dönüş sürecine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Son üç yıldır, tam bir yıkım oldu ve insanlar anavatanlarını terk etmek zorunda kaldılar. Aileler, Gazze Şeridi'nin orta güney bölgesindeki çeşitli yerlere defalarca yerleştirildi. Burada gördüğünüz şey, mahalleye geri dönen hayattır.”

Alshaikh, UNDP’nin aileleri “yardım konut birimleri” olarak adlandırılan uygulamalar aracılığıyla desteklediğini belirterek, onurlu barınma ve konut çözümlerinin sağlandığını ifade etti.

Çalışmalar, UNDP’nin konut desteğini temel hizmetler ve geçim kaynaklarının yeniden oluşturulmasına yönelik desteklerle bir araya getiren Neighbourhood Approach (Mahalle Yaklaşımı) kapsamında yürütülüyor.

Bu yaklaşım kapsamında, savaş nedeniyle yerlerinden edilen ailelerin yalnızca barınma ihtiyacının karşılanması değil, aynı zamanda geçim kaynaklarını yeniden oluşturabilmeleri ve mahallelerde yaşamın yeniden başlaması hedefleniyor.

Gazze’de bazı tarım ailelerinin topraklarına dönerek yeniden üretime başlaması, savaş nedeniyle ağır hasar gören bölgelerde günlük yaşamın yeniden kurulması yönündeki çabaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Ancak yüksek üretim maliyetleri, suya erişim ve tarım arazilerindeki hasarın giderilmesi gibi sorunlar devam ediyor.